Dlaczego grubość mierzy się już na mokro

Grubość powłoki suchej (DFT) sprawdza się po wyschnięciu — i jeśli wynik jest za niski, pozostaje nakładanie warstwy dodatkowej; jeśli za wysoki, bywa, że trzeba usunąć i powtórzyć. Pomiar grubości mokrej powłoki (WFT) przenosi tę kontrolę do momentu, w którym korekta jest jeszcze darmowa: malarz widzi od razu, czy nakłada właściwą ilość materiału, i może skorygować technikę w trakcie pracy.

Metody pomiaru grubości — zarówno mokrej, jak i suchej — zbiera norma ISO 2808:2019 „Farby i lakiery — Oznaczanie grubości powłoki”. Opisuje ona szereg metod mechanicznych, magnetycznych, optycznych i mikroskopowych; grzebień do pomiaru na mokro jest jedną z nich.

Grzebień do pomiaru WFT — proste narzędzie, kilka pułapek

Grzebień to płytka z ząbkami o zróżnicowanej, kalibrowanej wysokości. Wciska się ją prostopadle w świeżą powłokę i odczytuje, który ząbek jeszcze zostawił ślad farby, a który już nie — grubość mieści się między tymi wartościami.

Trzy warunki poprawnego pomiaru:

1. Prostopadle i pewnie. Przechylenie grzebienia zmienia efektywną wysokość ząbków i zawyża lub zaniża wynik.
2. Natychmiast po nałożeniu. Po rozpoczęciu odparowywania rozpuszczalnika mierzysz już inną grubość niż nałożona.
3. Czysty grzebień. Zaschnięta farba na ząbkach fałszuje odczyt; grzebień czyści się bezpośrednio po pomiarze.

Dostępne wersje: grzebień DeFelsko, grzebień ANT, grzebienie WG, grzebień ElektroPhysik. Wygodniejszą alternatywą jest przyrząd rolkowy — miernik grubości mokrej powłoki WFG DeFelsko — który działa także na powierzchniach krzywoliniowych i daje odczyt punktowy zamiast przedziału.

Przeliczenie WFT na DFT

Pomiar na mokro jest przydatny tylko wtedy, gdy wiesz, jaką grubość mokrą trzeba nałożyć, by po wyschnięciu uzyskać grubość projektową. Zależność wynika z zawartości części stałych w materiale (objętościowo) — parametru podanego w karcie technicznej farby:

WFT = DFT ÷ (zawartość części stałych objętościowo)
Przy rozcieńczaniu materiału zawartość części stałych spada, więc wymagana grubość mokra rośnie — rozcieńczenie trzeba uwzględnić w obliczeniu.

Praktyczna konsekwencja: samo rozcieńczenie „dla lepszego rozpylenia” bez przeliczenia WFT jest najprostszą drogą do systematycznie zbyt cienkiej powłoki na całym obiekcie. Lepkość materiału po rozcieńczeniu warto zweryfikować kubkiem wypływowym.

Aplikator — po co powlekać celowo i równo

Aplikator to narzędzie do nakładania powłoki o zdefiniowanej, powtarzalnej grubości na płytkę badawczą. Nie służy do pracy produkcyjnej, lecz do przygotowania próbek: wszędzie tam, gdzie wynik badania zależy od grubości warstwy, próbka musi być wykonana powtarzalnie, bo inaczej porównanie dwóch materiałów nie ma sensu.

Typowe zastosowania:

• Laboratorium kontroli jakości — przygotowanie próbek do badań twardości, przyczepności, odporności na ścieranie i badań korozyjnych.
• Prace receptorskie — porównanie wariantów materiału przy identycznej grubości.
• Ocena koloru i połysku — oba parametry zależą od grubości i podłoża, więc próbki muszą być znormalizowane.
• Krzywa krycia — ocena, przy jakiej grubości materiał osiąga pełne krycie.

Rodzaje: aplikatory szczelinowe (o jednej lub wielu szczelinach), pręty spiralne i aplikatory czterostronne pozwalające nanieść kilka grubości w jednym przejściu. Próbki wykonuje się na znormalizowanym podłożu, np. płytce inspektorskiej. Pełna oferta: aplikatory.

Grubość sucha — czym mierzyć DFT

Po wyschnięciu grubość weryfikuje się metodą nieniszczącą, zależnie od podłoża:

Przyrządy: DFT-F, MiniTest 650; pełny przegląd: mierniki grubości powłok.

Kalibracja ma znaczenie. Przyrząd wzorcuje się na podłożu o tych samych właściwościach co badany element, z użyciem folii kalibracyjnych. Odrębny problem to pomiar na powierzchniach po obróbce strumieniowo-ściernej: profil chropowatości wpływa na wskazania, dlatego dla takich podłoży stosuje się dedykowaną procedurę (seria pomiarów i uśrednianie zgodnie z normą właściwą dla powierzchni chropowatych), a nie pojedynczy odczyt.

Kontrola grubości w praktyce — kolejność działań

1. Przed malowaniem: z karty technicznej odczytaj DFT projektową i zawartość części stałych; policz wymaganą WFT z uwzględnieniem rozcieńczenia.
2. W trakcie: mierz WFT grzebieniem lub przyrządem rolkowym co kilka metrów kwadratowych i koryguj technikę natychmiast.
3. Po wyschnięciu: zmierz DFT w siatce punktów; zapisz wartości pojedyncze, nie tylko średnią.
4. Dokumentacja: protokół powinien zawierać model przyrządu, sposób wzorcowania, liczbę punktów i warunki pomiaru.

Podsumowanie

Pomiar grubości mokrej powłoki jest najtańszym narzędziem kontroli jakości w całym procesie malarskim: koszt grzebienia jest pomijalny względem kosztu nakładania warstwy dodatkowej na całym obiekcie. Warunkiem jest znajomość zawartości części stałych i uwzględnienie rozcieńczenia. Aplikatory to z kolei narzędzie laboratoryjne — bez powtarzalnej grubości próbki wyniki badań porównawczych są niemiarodajne.

Potrzebujesz skompletować zestaw do kontroli grubości — na mokro i na sucho? Skontaktuj się z nami.